小さくて謙虚な日本語ヘルパー
Mały, skromny japoński pomocnik

Szczegóły słowa 起つ | たつ

Informacje podstawowe

Słowa

たつ
tatsu

Znaczenie znaków kanji

budzenie, obudzenie, wstawianie

Pokaż szczegóły znaku

Znaczenie

1

podjąć działanie
działać
zapoczątkować (polityczne) działania
czasownik godan (u-czasownik) kończący się na tsu; czasownik nieprzechodni
zobacz również 立つ

Części mowy

u-czasownik

Formy gramatyczne

Forma formalna (długa)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起ちます

たちます

tachimasu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起ちません

たちません

tachimasen

Twierdzenie, czas przeszły

起ちました

たちました

tachimashita

Przeczenie, czas przeszły

起ちませんでした

たちませんでした

tachimasen deshita


Forma nieformalna (prosta)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起つ

たつ

tatsu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たない

たたない

tatanai

Twierdzenie, czas przeszły

起った

たった

tatta

Przeczenie, czas przeszły

起たなかった

たたなかった

tatanakatta


Temat czasownika (forma niefinitywna 1, ang: stem)

起ち

たち

tachi


Forma mashou

起ちましょう

たちましょう

tachimashou


Forma te (forma niefinitywna 2)

Twierdzenie

起って

たって

tatte

Przeczenie

起たなくて

たたなくて

tatanakute


Forma te od masu

起ちまして

たちまして

tachimashite


Forma potencjalna (prosta)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起てる

たてる

tateru

Przeczenie, czas teraźniejszy

起てない

たてない

tatenai

Twierdzenie, czas przeszły

起てた

たてた

tateta

Przeczenie, czas przeszły

起てなかった

たてなかった

tatenakatta


Forma potencjalna (formalna)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起てます

たてます

tatemasu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起てません

たてません

tatemasen

Twierdzenie, czas przeszły

起てました

たてました

tatemashita

Przeczenie, czas przeszły

起てませんでした

たてませんでした

tatemasen deshita


Forma potencjalna, forma te

Twierdzenie

起てて

たてて

tatete

Przeczenie

起てなくて

たてなくて

tatenakute


Forma hortatywna (wolicjonalna)

起とう

たとう

tatou


Forma przypuszczająca

起とう

たとう

tatou

homofonicznie z formą hortatywną (wolicjonalną)

起つだろう

たつだろう

tatsu darou

postać mówiona 1

起つでしょう

たつでしょう

tatsu deshou

postać mówiona 2

起つであろう

たつであろう

tatsu de arou

styl pisany

Forma bierna (prosta)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たれる

たたれる

tatareru

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たれない

たたれない

tatarenai

Twierdzenie, czas przeszły

起たれた

たたれた

tatareta

Przeczenie, czas przeszły

起たれなかった

たたれなかった

tatarenakatta


Forma bierna (formalna)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たれます

たたれます

tataremasu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たれません

たたれません

tataremasen

Twierdzenie, czas przeszły

起たれました

たたれました

tataremashita

Przeczenie, czas przeszły

起たれませんでした

たたれませんでした

tataremasen deshita


Forma bierna, forma te

Twierdzenie

起たれて

たたれて

tatarete

Przeczenie

起たれなくて

たたれなくて

tatarenakute


Forma sprawcza (kauzatywna, prosta)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たせる

たたせる

tataseru

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たせない

たたせない

tatasenai

Twierdzenie, czas przeszły

起たせた

たたせた

tataseta

Przeczenie, czas przeszły

起たせなかった

たたせなかった

tatasenakatta


Forma sprawcza (kauzatywna, potoczna, prosta)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たす

たたす

tatasu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たさない

たたさない

tatasanai

Twierdzenie, czas przeszły

起たした

たたした

tatashita

Przeczenie, czas przeszły

起たさなかった

たたさなかった

tatasanakatta


Forma sprawcza (kauzatywna, formalna)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たせます

たたせます

tatasemasu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たせません

たたせません

tatasemasen

Twierdzenie, czas przeszły

起たせました

たたせました

tatasemashita

Przeczenie, czas przeszły

起たせませんでした

たたせませんでした

tatasemasen deshita


Forma sprawcza (kauzatywna, potoczna, formalna)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たします

たたします

tatashimasu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たしません

たたしません

tatashimasen

Twierdzenie, czas przeszły

起たしました

たたしました

tatashimashita

Przeczenie, czas przeszły

起たしませんでした

たたしませんでした

tatashimasen deshita


Forma sprawcza (kauzatywna), forma te

Twierdzenie

起たせて

たたせて

tatasete

Przeczenie

起たせなくて

たたせなくて

tatasenakute


Forma sprawcza (kauzatywna, potoczna), forma te

Twierdzenie

起たして

たたして

tatashite

Przeczenie

起たさなくて

たたさなくて

tatasanakute


Forma sprawczo-bierna (prosta)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たされる

たたされる

tatsaserareru

起たせられる

たたせられる

tatsaserareru

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たされない

たたされない

tatsaserarenai

起たせられない

たたせられない

tatsaserarenai

Twierdzenie, czas przeszły

起たされた

たたされた

tatsaserareta

起たせられた

たたせられた

tatsaserareta

Przeczenie, czas przeszły

起たされなかった

たたされなかった

tatsaserarenakatta

起たせられなかった

たたせられなかった

tatsaserarenakatta


Forma sprawczo-bierna (formalna)

Twierdzenie, czas teraźniejszy

起たされます

たたされます

tatsaseraremasu

起たせられます

たたせられます

tatsaseraremasu

Przeczenie, czas teraźniejszy

起たされません

たたされません

tatsaseraremasen

起たせられません

たたせられません

tatsaseraremasen

Twierdzenie, czas przeszły

起たされました

たたされました

tatsaseraremashita

起たせられました

たたせられました

tatsaseraremashita

Przeczenie, czas przeszły

起たされませんでした

たたされませんでした

tatsaseraremasen deshita

起たせられませんでした

たたせられませんでした

tatsaseraremasen deshita


Forma sprawczo-bierna, forma te

Twierdzenie

起たされて

たたされて

tatsaserarete

起たせられて

たたせられて

tatsaserarete

Przeczenie

起たされなくて

たたされなくて

tatsaserarenakute

起たせられなくて

たたせられなくて

tatsaserarenakute


Forma warunkowa (forma ba)

Twierdzenie

起てば

たてば

tateba

Przeczenie

起たなければ

たたなければ

tatanakereba


Keigo

Forma honoryfikatywna (wywyższająca) 1

お起ちになる

おたちになる

otachi ni naru

Forma honoryfikatywna (wywyższająca) 2

Forma homofoniczna ze stroną bierną

起たれる

たたれる

tatareru

twierdzenie w czasie teraźniejszo-przyszłym

起たれない

たたれない

tatarenai

przeczenie w czasie teraźniejszo-przyszłym

Forma modestywna (skromna)

お起ちします

おたちします

otachi shimasu

お起ちする

おたちする

otachi suru


Przykłady gramatyczne

Być może

起つかもしれない

たつかもしれない

tatsu ka mo shirenai

起つかもしれません

たつかもしれません

tatsu ka mo shiremasen


Chcieć, aby ktoś czegoś nie zrobił

[osoba に] ... 起ってほしくないです

[osoba に] ... たってほしくないです

[osoba ni] ... tatte hoshikunai desu

[osoba に] ... 起たないでほしいです

[osoba に] ... たたないでほしいです

[osoba ni] ... tatanai de hoshii desu


Chcieć (I i II osoba)

Forma wolitywna

起ちたい

たちたい

tachitai

Odmiana, jak przy i-przymiotnikach

起ちたいです

たちたいです

tachitai desu


Chcieć (III osoba)

Forma wolitywna

起ちたがる

たちたがる

tachitagaru

Odmiana, jak przy u-czasownikach

起ちたがっている

たちたがっている

tachitagatte iru

Forma te + iru

Chcieć czegoś od kogoś

[osoba に] ... 起ってほしいです

[osoba に] ... たってほしいです

[osoba ni] ... tatte hoshii desu


Dać czynność (mnie)

[dający] [は/が] 起ってくれる

[dający] [は/が] たってくれる

[dający] [wa/ga] tatte kureru


Dać czynność (od siebie, ktoś komuś)

私 [は/が] [odbiorca] に起ってあげる

わたし [は/が] [odbiorca] にたってあげる

watashi [wa/ga] [odbiorca] ni tatte ageru


Decydować się na

起つことにする

たつことにする

tatsu koto ni suru

起たないことにする

たたないことにする

tatanai koto ni suru


Dobrze, że nie zrobiłem / Cieszę się, że nie zrobiłem

起たなくてよかった

たたなくてよかった

tatanakute yokatta


Dobrze, że zrobiłem / Cieszę się, że zrobiłem

起ってよかった

たってよかった

tatte yokatta


Dobrze byłoby, gdybym nie zrobił

起たなければよかった

たたなければよかった

tatanakereba yokatta


Dobrze byłoby, gdybym zrobił

起てばよかった

たてばよかった

tateba yokatta


Dopóki nie zrobię

Czasownik przed made określa coś pozytywnego

起つまで, ...

たつまで, ...

tatsu made, ...


Dziękuję, że nie zrobiłeś

起たなくださって、ありがとうございました

たたなくださって、ありがとうございました

tatana kudasatte, arigatou gozaimashita

起たなくてくれて、ありがとう

たたなくてくれて、ありがとう

tatanakute kurete, arigatou

起たなくて、ありがとう

たたなくて、ありがとう

tatanakute, arigatou


Dziękuję, że zrobiłeś

起ってくださって、ありがとうございました

たってくださって、ありがとうございました

tatte kudasatte, arigatou gozaimashita

起ってくれて、ありがとう

たってくれて、ありがとう

tatte kurete, arigatou

起って、ありがとう

たって、ありがとう

tatte, arigatou


Forma egzemplifikatywna

起ったり、...

たったり、...

tattari, ...

twierdzenie

起たなかったり、...

たたなかったり、...

tatanakattari, ...

przeczenie

起ちたかったり、...

たちたかったり、...

tachitakattari, ...

od formy wolitywnej

Forma negatywno-przypuszczająca

起つまい

たつまい

tatsumai


Forma przypuszczająca czasu przeszłego

起ったろう、...

たったろう、...

tattarou, ...

twierdzenie

起たなかったろう、...

たたなかったろう、...

tatanakattarou, ...

przeczenie

起ちたかったろう、...

たちたかったろう、...

tachitakattarou, ...

od formy wolitywnej (chyba chciał)

Forma tte

Zastępuje そうです oraz と言っていました

起つって

たつって

tatsutte

起ったって

たったって

tattatte


Forma wyjaśniająca

起つんです

たつんです

tatsun desu


Grzeczna prośba

Nie używane dla dobra mówiącego; Uwaga na dużą nieregularność, którego aplikacja może nie uwzględniać

お起ちください

おたちください

otachi kudasai


Idę, aby ...

[miejsce] [に/へ] 起ちに行く

[miejsce] [に/へ] たちにいく

[miejsce] [に/へ] tachi ni iku

[miejsce] [に/へ] 起ちに来る

[miejsce] [に/へ] たちにくる

[miejsce] [に/へ] tachi ni kuru

[miejsce] [に/へ] 起ちに帰る

[miejsce] [に/へ] たちにかえる

[miejsce] [に/へ] tachi ni kaeru


Jeśli ..., wtedy ...

起てば, ...

たてば, ...

tateba, ...

起たなければ, ...

たたなければ, ...

tatanakereba, ...


Jeśli (tryb warunkowy), to ...

起ったら、...

たったら、...

tattara, ...

twierdzenie

起たなかったら、...

たたなかったら、...

tatanakattara, ...

przeczenie

起ちたかったら、...

たちたかったら、...

tachitakattara, ...

od formy wolitywnej (gdybym chciał)

Jeszcze nie

まだ起っていません

まだたっていません

mada tatte imasen


Kiedy ..., to ...

起つ時、...

たつとき、...

tatsu toki, ...

起った時、...

たったとき、...

tatta toki, ...


Kiedy A staje się, wtedy również B staje się

Mówi o rzeczach oczywistych, z której druga wynika z pierwszej

起つと, ...

たつと, ...

tatsu to, ...


Lubić

起つのが好き

たつのがすき

tatsu no ga suki


Mieć doświadczenie

起ったことがある

たったことがある

tatta koto ga aru

起ったことがあるか

たったことがあるか

tatta koto ga aru ka


Mieć nadzieję, że ... (mówienie o innych)

起つといいですね

たつといいですね

tatsu to ii desu ne

起たないといいですね

たたないといいですね

tatanai to ii desu ne


Mieć nadzieję, że ... (mówienie o sobie)

起つといいんですが

たつといいんですが

tatsu to ii n desu ga

起つといいんですけど

たつといいんですけど

tatsu to ii n desu kedo

起たないといいんですが

たたないといいんですが

tatanai to ii n desu ga

起たないといいんですけど

たたないといいんですけど

tatanai to ii n desu kedo


Mimo że ..., to ...

起つのに, ...

たつのに, ...

tatsu noni, ...

起ったのに, ...

たったのに, ...

tatta noni, ...


Musieć 1

起たなくちゃいけません

たたなくちゃいけません

tatanakucha ikemasen


Musieć 2 / Trzeba

起たなければならない

たたなければならない

tatanakereba naranai

起たなければなりません

sければなりません

tatanakereba narimasen

起たなくてはならない

たたなくてはならない

tatanakute wa naranai

起たなくてはなりません

たたなくてはなりません

tatanakute wa narimasen


Nawet, jeśli

起っても

たっても

tatte mo


Nawet, jeśli nie

起たなくても

たたなくても

tatanakute mo


Nie jest konieczne (potrzebne)

起たなくてもかまわない

たたなくてもかまわない

tatanakute mo kamawanai

起たなくてもかまいません

たたなくてもかまいません

tatanakute mo kamaimasen


Nie lubić

起つのがきらい

たつのがきらい

tatsu no ga kirai


Nie robiąc, ... (forma adnegatywna)

起たないで、...

たたないで、...

tatanaide, ...


Nie trzeba tego robić

起たなくてもいいです

たたなくてもいいです

tatanakute mo ii desu


Otrzymać czynność

[odbiorca] [は/が] [dający] [に/から] 起って貰う

[odbiorca] [は/が] [dający] [に/から] たってもらう

[odbiorca] [wa/ga] [dający] [ni/kara] tatte morau


Po czynności, robię ...

起ってから, ...

たってから, ...

tatte kara, ...


Podczas

起っている間に, ...

たっているあいだに, ...

tatte iru aida ni, ...

起っている間, ...

たっているあいだ, ...

tatte iru aida, ...

Czynność wykonywana przez dłuższy okres czasu

Powinnien / Miał

起つはずです

たつはずです

tatsu hazu desu

起つはずでした

たつはずでした

tatsu hazu deshita


Pozwalać komuś na zrobienie czegoś

[osoba pozwalająca] は/が [osoba otrzymujące pozwolenie] に ... 起たせてあげる

[osoba pozwalająca] は/が [osoba otrzymujące pozwolenie] に ... たたせてあげる

[osoba pozwalająca] wa/ga [osoba otrzymujące pozwolenie] ni ... tatasete ageru

[osoba pozwalająca] は/が ... 起たせてくれる

[osoba pozwalająca] は/が ... たたせてくれる

[osoba pozwalająca] wa/ga ... tatasete kureru

Do mnie

私に ... 起たせてください

私に ... たたせてください

watashi ni ... tatasete kudasai

Pozwól mi

Pozwolenie 1

Dosłowne: nawet jeśli coś zrobisz, będzie dobrze

起ってもいいです

たってもいいです

tatte mo ii desu

起ってもいいですか

たってもいいですか

tatte mo ii desu ka


Pozwolenie 2

起ってもかまわない

たってもかまわない

tatte mo kamawanai

起ってもかまいません

たってもかまいません

tatte mo kamaimasen


Prawdopodobnie, ok. 30%

起つかもしれません

たつかもしれません

tatsu kamoshi remasen


Prawdopodobnie, ok. 60%

起つでしょう

たつでしょう

tatsu deshou


Próbować 1

起ってみる

たってみる

tatte miru


Próbować 2 / Zamierzać / Usiłować

起とうとする

たとうとする

tatou to suru


Prośba 1

Honoryfikatywny tryb rozkazujący

起ってください

たってください

tatte kudasai


Prośba 2

Niehonoryfikatywny tryb rozkazujący

起ってくれ

たってくれ

tatte kure


Prośba 3

Niehonoryfikatywny tryb rozkazujący

起ってちょうだい

たってちょうだい

tatte choudai


Prośby II (wybrane, od najbardziej grzecznej)

起っていただけませんか

たっていただけませんか

tatte itadakemasen ka

起ってくれませんか

たってくれませんか

tatte kuremasen ka

起ってくれない

たってくれない

tatte kurenai


Proszę spróbuj

Uwaga: nie używane wobec osób o wyższym statusie

起ってごらんなさい

たってごらんなさい

tatte goran nasai


Przed czynnością, robię ...

起つ前に, ...

たつまえに, ...

tatsu mae ni, ...


Przepraszam, że nie zrobiłem

起たなくて、すみませんでした

たたなくて、すみませんでした

tatanakute, sumimasen deshita

起たなくて、すみません

たたなくて、すみません

tatanakute, sumimasen

起たなくて、ごめん

たたなくて、ごめん

tatanakute, gomen


Przepraszam, że zrobiłem

起って、すみませんでした

たって、すみませんでした

tatte, sumimasen deshita

起って、すみません

たって、すみません

tatte, sumimasen

起って、ごめん

たって、ごめん

tatte, gomen


Przygotować się / Zrobić coś wcześniej / Zostawić coś (w danym stanie)

Aspekt preparatywny

起っておく

たっておく

tatte oku


Pytania w zdaniach

[słówko pytające] ... 起つ か 知っています, 覚えていません, わかりません, etc

[słówko pytające] ... たつ か しっています, おぼえていません, わかりません, etc

[słówko pytające] ... tatsu ka shitte imasu, oboete imasen, wakarimasen, etc

起つ か (どうか) 知っています, 覚えていません, わかりません, etc

たつ か (どうか) しっています, おぼえていません, わかりません, etc

tatsu ka (douka) shitte imasu, oboete imasen, wakarimasen, etc


Rada

起ったほうがいいです

たったほうがいいです

tatta hou ga ii desu

起たないほうがいいです

たたないほうがいいです

tatanai hou ga ii desu


Rada lub zalecenie

Uwaga: Nie używane w zaproszeniach

起ったらどうですか

たったらどうですか

tattara dou desu ka


Robić coś (dla kogoś)

起ってくださる

たってくださる

tatte kudasaru


Rozkaz 1

起て

たて

tate


Rozkaz 2

Forma przestarzała

起ちなさい

たちなさい

tachinasai


Sposób robienia / Sposób użycia / Jak coś zrobić

Uwaga: (1) aplikacja nie uwzględnia zmiany partykuły に na の w złożonych czasownikach; (2) aplikacja nie uwzględnia zmiany partykuły に lub へ na への stojącej przed czasownikiem w czasownikach określających ruch.

起ち方

たちかた

tachikata


Starać się regularnie wykonywać

起つことにしている

たつことにしている

tatsu koto ni shite iru

起たないことにしている

たたないことにしている

tatanai koto ni shite iru


Słyszałem, że ...

起つそうです

たつそうです

tatsu sou desu

起ったそうです

たったそうです

tatta sou desu


Trudno coś zrobić

起ちにくいです

たちにくいです

tachi nikui desu

起ちにくかったです

たちにくかったです

tachi nikukatta desu


Trwanie czynności/stanu

起っている

たっている

tatte iru


Wola (decyzja podjęta wcześniej)

起とうと思っている

たとうとおもっている

tatou to omotte iru


Wola (decyzja podjęta w momencie mówienia)

起とうと思う

たとうとおもう

tatou to omou


W trakcie czynności, robię ... (forma gerundialna)

Musi być ten sam podmiot

起ちながら, ...

たちながら, ...

tachinagara, ...


Wygląda, jak

Bardziej używane z analizy sytuacji

起つみたいです

たつみたいです

tatsu mitai desu

起つみたいな

たつみたいな

tatsu mitai na

Zachowuje się, jak na-przymiotnik

... みたいに起つ

... みたいにたつ

... mitai ni tatsu

起ったみたいです

たったみたいです

tatta mitai desu

起ったみたいな

たったみたいな

tatta mitai na

Zachowuje się, jak na-przymiotnik

... みたいに起った

... みたいにたった

... mitai ni tatta


Wygląda na to, że ... (forma imperceptywna)

起ちそうです

たちそうです

tachisou desu

Twierdzenie, zachowuje się, jak na-przymiotnik

起たなさそうです

たたなさそうです

tatanasasou desu

Przeczenie, zachowuje się, jak na-przymiotnik

Zakaz 1

起ってはいけません

たってはいけません

tatte wa ikemasen


Zakaz 2

起たないでください

たたないでください

tatanaide kudasai


Zakaz 3 (forma prohibitywna)

起つな

たつな

tatsuna


Zamiar

起つつもりです

たつつもりです

tatsu tsumori desu

起たないつもりです

たたないつもりです

tatanai tsumori desu


Zbyt wiele

起ちすぎる

たちすぎる

tachi sugiru


Zmuszać kogoś do zrobienia czegoś / Sprawić, że ktoś coś zrobi

[osoba zmuszająca] は/が [osoba zmuszana] に ... 起たせる

[osoba zmuszająca] は/が [osoba zmuszana] に ... たたせる

[osoba zmuszająca] wa/ga [osoba zmuszana] ni ... tataseru

[osoba zmuszająca] は/が [osoba zmuszana] に ... 起たせました

[osoba zmuszająca] は/が [osoba zmuszana] に ... たたせました

[osoba zmuszająca] wa/ga [osoba zmuszana] ni ... tatasemashita


Zrobić cos do końca / Niestety coś stało się

起ってしまう

たってしまう

tatte shimau

起っちゃう

たっちゃう

tacchau

起ってしまいました

たってしまいました

tatte shimaimashita

起っちゃいました

たっちゃいました

tacchaimashita


Łatwo coś zrobić

起ちやすいです

たちやすいです

tachi yasui desu

起ちやすかったです

たちやすかったです

tachi yasukatta desu